حسن بيگلرى
121
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
قامت و تناسب صورت آفريديم ) . و نيز احوال آدمى را كه اشرف مخلوقات است در سورهء عصر به صورت قسم تشريح فرموده : وَ الْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ ( قسم بروزگار كه براى صاحبان بصيرت عبرت است كه انسان در زيان كارى است مگر آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند و مردم را به خدا پرستى و اجراى دستورهاى قرآن و سخن راست و صبر كردن در مصائب و معاصى توصيه و سفارش نمودند ) . سوگند براى اثبات توحيد مانند ابتداى سورهء صافّات : وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا فَالزَّاجِراتِ زَجْراً فَالتَّالِياتِ ذِكْراً إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ ( قسم بفرشتگانى كه با نظم كامل صف كشيدهاند ، قسم بفرشتگانى كه شيطان را بشدّت ميرانند ، قسم بفرشتگانى كه ذكر خوانند كه بحقيقت ، خداى شما يگانه است ) . سوگند براى اثبات نبوت و حقانيت پيامبر بزرگوار اسلام مانند ابتداى سورهء نجم : وَ النَّجْمِ إِذا هَوى ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى ( قسم به آن ستاره چون فرود آيد كه رفيق و مصاحب شما نه گمراه شده و نه بباطل گرويده و نه از روى هواى نفس سخن گويد و نيست سخنان او مگر وحيى كه از جانب پروردگار فرود آمده ) . سوگند براى اثبات معاد مانند آيهء 7 سورهء تغابن : زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا قُلْ بَلى وَ رَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِما عَمِلْتُمْ وَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ